TÜRKİYE TÜRKÇESİ GRAMERİ I

I. Yarıyıl              2 Kredi

 

Türkiye Türkçesi Grameri I dersinde Türkiye Türkçesinin ses bilgisi öğretilmesi hedeflenmektedir. Dersin giriş bölümlerinde ‘Dilin tanımı ve kültürle olan ilişkisi; Konuşma dili ve yazı dili; Yeryüzündeki diller ve Türkçenin Dünya dilleri arasındaki yeri; Türkiye Türkçesinin tarihî gelişimi’ konuları ele alınmaktadır. Türkiye Türkçesinin ses bilgisi ‘ses, seslerin özellikleri ve tasnifi, ses olayları ve özellikleri, ses uyumları’ başlıkları altında incelenecek ve şu bölümlere ayrılacaktır: I. Ünlüler: Seslerin karakteristik özelliklerine göre incelenmesi; Ünlü uyumu; İncelik-kalınlık uyumu; Düzlük-yuvarlaklık uyumu; Ünlü değişmeleri; Ünlü türemesi; Ünlü Düşmesi, II. Ünsüzler: Ünsüzlerin sınıflandırılması; Ünsüz değişmeleri; Yer değiştirme; Ünsüz ikizleşmesi; Hece düşmesi, III. Türkiye Türkçesinin ses özellikleri, IV. Türkiye Türkçesinin imlâ özellikleri

 

Kaynak Kitaplar:

Muharrem Ergin, Türk Dil Bilgisi

Mustafa Özkan, Türkçenin Ses ve Yazım Özellikleri, Filiz Kitabevi, İstanbul 2001.

Ali Fehmi Karamanlıoğlu, Türk Dili.

 

 

ESKİ TÜRK EDEBİYATINA GİRİŞ I

I. Yarıyıl              2 Kredi

 

II. Dersin içeriği

Türk edebiyatının dönemleri;

İslam öncesi Türk Edebiyatı;

İslamiyet etkisinde gelişen Türk Edebiyatı,

İslamiyet etkisinde gelişen

Türk Edebiyatına verilen adlar,

İslami Türk Edebiyatının Tarihi gelişimi,

Karahanlı Dönemi Türk Edebiyatı,

Kutadgu Bilig,

Divanü Lügati’t-Türk,

Atabetü’l-Hakayık,

İlk Türk Sufileri, Tasavvuf;

Ahmed-i Yesevi,

Hâkim Süleyman Ata,

Şair Ali ve diğer büyük Türk sufileri;

 

Kaynak Kitaplar:

Ahmet Kabaklı, Türk Edebiyatı

Büyük Türk Klasikleri, Ötüken yayınları

Cem Dilçin, Örneklerle Türk Şiir Bilgisi

Haluk İpekten, Eski Türk Edebiyatı Nazım Şekilleri ve Aruz

İsa Kocakaplan Açıklamalı Edebi Sanatlar

İskender Pala, Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü

Numan Külekçi, Edebi Sanatlar

 

 

YENİ TÜRK EDEBİYATINA GİRİŞ I

I. Yarıyıl              2 Kredi

 

Kaynakların tanıtılması; edebiyatta yenileşmeyi hazırlayan tarihî süreç ve Yeni Türk edebiyatının özellikleri. Tanzimat Devri Türk Edebiyatı’nın büyük şahsiyetleri ve bunların yeni edebiyatın oluşumundaki öncü rolleri, Hamid, Recaizade Ekrem, Muallim Naci, Beşir Fuad gibi şahsiyetlerin eserleri, fikirleri ve etkileri; Servet-i Fünûn Edebiyatı’nın oluşumunda etkin rol alan isimler, Recaizade’nin girişimleri, Tevfik Fikret’in Servet-i Fünûn mecmuasının başına getirilmesi ve Servet-i Fünûn’un edebi kimlik kazanması, Servet-i Fünûncu’larla siyasi otoritenin ilişkileri, Servet-i Fünûn’un önde gelen şahsiyetleri ve eserleri, Tevfik Fikret, Cenab Şahabeddin, Halid Ziya, Mehmed Rauf, Hüseyin Cahid, Süleyman Nazif, Faik Âlî gibi şahsiyetlerin eserleri, fikirleri ve etkileri, bu dersin içeriğini oluşturmaktadır.

 

Kaynak Kitaplar

Akyüz, Kenan, Batı Tesirinde Türk Şiiri Antolojisi

Akyüz, Kenan, Modern Türk Edebiyatının Ana Çizgileri

Wellek, Rene, Edebiyat Teorisi

Bilgegil, M. Kaya, Edebiyat Bilgi ve Teorileri

Banarlı, N. Sami, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi Cilt II

Aktaş, Şerif, Yenileşme Dönemi Türk Şiiri Antolojisi Cilt I

Tanpınar, A. Hamdi, 19. Asır Türk Edebiyatı Tarihi

Kaplan, Mehmet, Şiir Tahlilleri Cilt 1

Levent, Agâh, Sırrı, Türk Dilinin Gelişme ve Sadeleşme Evreleri

 

Okutulacak Eserler

Şinasi, Şair Evlenmesi

Namık Kemal, Vatan Yahut Silistre

Namık Kemal, İntibah

Ahmet Mithat Efendi, Felatun Bey ile Rakım Efendi

 

OSMANLI TÜRKÇESİ I

I. Yarıyıl              3 Kredi

 

Türkçenin yazıldığı alfabeler, Türkçenin yazımında Arap harflerinin kullanılış tarihi anlatılmaktadır. Arap harfli Türk Alfabesi ve bu alfabeyle Türkçenin yazılmasında 19. yüzyıl sonlarında geliştirilmeye başlanmış Klasik Osmanlı imlası ve bu imlayla Türkçe kök ve eklerin yazılış özellikleri işlenir. Bunun için öncelikli olarak Osmanlı alfabesindeki harflerin yazılışı öğretilir, yazı çalışmaları yaptırılır ve bu sayede el yazısının işleklik kazanması ve grafik hafızanın gelişmesi sağlanır.

 

Osmanlı Türkçesi alfabesi, matbaa ve el yazısı harfleri, harflerin bitişmesi, imlâsı klişeleşmiş ekler, çevriyazı alfabesi ve kuralları, rakamlar, ünlülerin yazılışı ile ilgili kurallar, metin okuma ve yazma alıştırmaları ile pekiştirilir.

 

Kaynak Kitaplar:

Hayati Develi, Osmanlı Türkçesi Kılavuzu 1

F. Kadri Timurtaş, Osmanlı Türkçesine Giriş

Ferit Devellioğlu, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat, 8. baskı, Ankara 1988.

Şemseddin Sâmî, Kamus-ı Türkî, Enderun Yayınları, İstanbul 1989.

 

 

TÜRK DİLİ TARİHİ

I. Yarıyıl 1 Kredi

 

Altay Dilleri Teorisi hakkında bilgi; Türk dilinin dünya dilleri arasındaki yeri; bağlı olduğu dil ailesi; Ural-Altay ve Altay dilleri teorilerinin tarihçeleri. Türk dilinin tarihi dönemleri; Türk dili tarihi, Türk lehçelerinin tasnifi, bibliyografya, Yerli Türkologların tanıtılması. Dilin iç ve dış tarihi. Türk dilinin doğuşu ve akraba diller ile arasındaki ilişkiler; Türk dilinin tarihî devreleri ve tarihî lehçelerin doğuşu

 

Kaynak Kitaplar

Ahmet Bican Ercilasun, Türk Dili Tarihi.

Ahmet Caferoğlu, Türk Dili Tarihi.