TÜRKİYE TÜRKÇESİ III

III. Yarıyıl 3 Kredi

 

Türkiye Türkçesi Grameri III dersinde Türkiye Türkçesinin cümle bilgisi öğretilmektedir.      Giriş bölümünde cümle bilgisinin inceleme alanları ve cümle tahlili anlatılır. Türkiye Türkçesindeki cümle türleri ve cümlenin öğeleri konuları bu dönemde cümle tahlili çalışmaları ile anlatılmaktadır. Cümle bilgisi konuları şu başlıklar altında incelenecektir:

I. Fiilin türüne (isim, fiil), anlamına (olumlu, olumsuz, soru) ve öğelerin sıralanışına (düzenli, devrik) göre cümle türleri II. Yapısına göre cümle türleri (basit, birleşik, bağlı cümleler) III. Cümlenin öğeleri (yüklem, özne, nesne, zarf, yer tamlayıcısı, cümle dışı unsur)

 

Kaynak Kitaplar:

Muharrem Ergin, Türk Dil Bilgisi

Leyla Karahan, Türkçede Söz Dizimi-Cümle Tahlilleri.

 

 

OSMANLI TÜRKÇESİ III

III. Yarıyıl 2 Kredi

 

Osmanlı Türkçesindeki Arapça ve Farsça terkipler ile Arapça ve Farsça alıntıların yapıları ve türetme sistemleri hakkında bilgiler verilir. Türkçeye girmiş Arapça kelimeler üzerinden Arapça kelime türetme sistemi, Arapça unsurlar (kelime kökleri, vezinler) öğretilir. Farsça önekler ve sonekler yardımıyla yapılmış kelimeler incelenir. Metinler ve sözlük yardımıyla türemiş kelimeleri tahlil çalışmaları yapılır.  Okuma ve yazma alıştırmalarına devam edilir.

Son dönem metinlerinin yanı sıra, 18. ve 19. yüzyıl metinleri de incelenmeye başlanır.

 

Kaynak Kitaplar:

Hayati Develi, Osmanlı Türkçesi Kılavuzu 1

F. Kadri Timurtaş, Osmanlı Türkçesine Giriş

Ferit Devellioğlu, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat.

Şemseddin Samî, Kamus-ı Türkî.

 

 

ESKİ TÜRK EDEBİYATI I                          

III. Yarıyıl 2 Kredi

 

XIII. yüzyılda Anadolu’da gelişen Türk Edebiyatı;

Hacı Bektaş Veli;

Mevlana Celaleddin Rumi;

Mevlana Celaleddin Rumi;

Yunus Emre;

Yunus Emre;

Ahmed Fakih;

Hoca Dehhani;

Şeyyad Hamza;

XIV. Yüzyıl Türk edebiyatına genel bakış;

XIV. Yüzyıl Orta Asya sahası Türk edebiyatı;

XIV. Yüzyıl Azeri sahası Türk edebiyatı;

Nesimi;

 

Kaynak Kitaplar:

Ahmet Kırkkılıç, Tasavvuf

Fuat Köprülü, Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar

Kemal Erarslan, Divan-ı Hikmet

Hacı Bektaş Veli, Makalat, Kültür Bakanlığı

Mevlana, Mesnevi Şerhi, Kültür Bakanlığı

Mine Mengi, Türk Edebiyatı Tarihi

Mustafa Tatcı, Yunus Emre Divanı

Nihat Sami Banarlı, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi

Yaşar Nuri Öztürk, Tasavvuf

 

 

YENİ TÜRK EDEBİYATI I

III. Yarıyıl 2 Kredi

 

Servet-i Fünûn’u hazırlayan ortam ve Ara Nesil, Servet-i Fünun devri tarihsel ve siyasal olayları; Servet-i Fünun’un kuruluşu ve dağılışı; Tevfik Fikret’in edebi kişiliği ve eserleri; Tevfik Fikret’in şiirlerinin incelenmesi; Cenab Şehabettin’in Edebi Kişiliği ve Eserleri; Cenab Şehabettin’in şiirlerinin incelenmesi, Süleyman Nazif’in Edebi Kişiliği ve Eserleri hakkında bilgi verilecek.

 

Kaynak Kitaplar:

Banarlı, N. Sami, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi Cilt II

Aktaş, Şerif, Yenileşme Dönemi Türk Şiiri Antolojisi Cilt I

Akyüz, Kenan, Modern Türk Edebiyatının Ana Çizgileri

Tanpınar, A. Hamdi, 19. Asır Türk Edebiyatı Tarihi

Kaplan, Mehmet, Şiir Tahlilleri Cilt 1

Okay, Orhan, Sanat ve Edebiyat Yazıları

Kaplan, Mehmet, Tevfik Fikret, Hayatı, Sanatı Eserleri

 

Okutulacak Eserler

Tevfik Fikret, Rübab-ı Şikeste

Yalçın, Hüseyin, Cahit, Edebiyat Anıları

Cenap Şehabettin, 

 

TÜRK HALK EDEBİYATI I

III. Yarıyıl 2 Kredi

                Âşık Edebiyatı’nın tanımı ve kaynakları;

                Kam, baskı, şaman, ozan ve âşık kavramlarının tanımı ve gelişimi;

                Eski Türk Şiiri’nde ozan kavramı;

                İslâmî Dönem Türk Halk Şiiri ve Âşık Kelimesi;

                Âşıkların sınıflandırılması;

                Âşıkların kendilerini değerlendirişi;

                Halkın âşıklara bakışı;    

                Aydınların halka bakışı;

                Âşıklık gelenekleri;

                Âşık Edebiyatı’nda görülen motifler: Rüya motifi;

                Saz çalma ve bâde motifleri;

                Âşık Edebiyatı’nın özellikleri;

                Âşık Edebiyatı üzerine yapılan çalışmalar;

                Âşık Edebiyatı’nda aruzlu türler;

 

Kaynak Kitaplar:

Elçin, Şükrü Türk Halk Edebiyatına Giriş

Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Grafiker Yay.

Banarlı, Nihat Sami, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi, Cilt I

Ergin, Muharrem, Dede Korkut Kitabı

Alptekin, Ali Berat, Türk Halk Hikâyelerinin Motif Yapısı

 

DİL BİLİMİ

III. Yarıyıl 2 Kredi

 

Dil Bilimin fonem, morfem, semantik ve sözdizimi kavramları çerçevesinde art ve eş zamanlı olarak incelenmesi.

 

Kaynak Kitaplar:

Doğan Aksan, Anlambilimi ve Türk Anlambilimi (Ana Çizgileriyle).

Doğan. Aksan Her Yönüyle Dil, Ana Çizgileriyle Dilbilim.

Doğan. Aksan, Türkçenin Sözvarlığı

Doğan. Aksan, Anlambilim, Anlambilim Konuları ve Türkçenin Anlambilimi

Necip. Üçok Genel Dilbilim, (Lengüistik).

Berke. Vardar Dilimiz Temel Kavram ve İlkeleri.

Berke. Vardar, “Sözlüksel Yapılar ve Yöntem Sorunları”.

Berke. Vardar, Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü.

Berke. Vardar, (Yöntemiyle), XX. Yüzyıl Dilbilimi (Kuramcılardan Seçmeler).

 

ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİ I

III. Yarıyıl 2 Kredi

 

Selçuklu ve Beylikler dönemi XI-XIV yüzyıl yazılı eserlerinin verildiği Eski Anadolu Türkçesi dönemi, tarihi ve kültürel şartlar açıklanarak tanıtılır. Çevriyazı ve tenkitli metin yayını konularında bilgi verilerek dönemin dil özellikleri ve bu dönemde yazılmış eserler anlatılmaktadır. Selçuklu ve Beylikler dönemi XI-XIV. yüzyıl metinlerinden seçilmiş örneklerle Türk dilinin ses bilgisi, şekil bilgisinin öğretilmesi hedeflenmektedir.

 

Kaynak Kitaplar:

Mustafa Özkan, Türkçenin Gelişme Çağları.

Gürer Gülsevin, Eski Anadolu Türkçesinde Ekler.

Faruk Kadri Timurtaş, Eski Türkiye Türkçesi.

Faruk Kadri Timurtaş, Şeyhînin Hüsrev ü Şîrini, İnceleme-Metin

Faruk Kadri Timurtaş, “Küçük Eski Anadolu Türkçesi Grameri”

Mecdut Mansuroğlu, “Eski Osmanlıca”, Tarihi Türk Şiveleri”, (terc. Mehmet Akalın).

 

KÖKTÜRKÇE

III. Yarıyıl 3 Kredi

 

Bu dersin amacı; Köktürklerin tarihleri, alfabeleri, yazıtları ve dilleri açısından tanıtılmasıdır. Yazıtlar esas alınarak dönem Türkçesinin fonetik, morfolojik, leksikolojik özellikleri ile yazıtlarda kullanılan alfabe öğretilmektedir. Yazıtlardan seçilen metinler günümüz Türkçesine aktarılmaktadır. En eski Türk "runik" alfabesi, Orhon anıtları dönemi Orhon Türkçesinin ses bilgisi (fonetik), yapı bilgisi, (morfoloji) ve sözdizimi (sentaks) incelenecektir.

 

 

Kaynak Kitaplar:

Talat Tekin, Orhon Yazıtları.

Talat Tekin, Orhon Türkçesi Grameri.

A. Von Gabain, Eski Türkçenin Grameri.

Sir Gerard Clauson, An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth Century Turkish.

Mehmet Akalın, Tarihî Türk Şiveleri.

Osman Fikri Sertkaya, Göktürk Tarihinin Meseleleri.