HAKANİYE TÜRKÇESİ

V. Yarıyıl 3 Kredi

                Türk yazı dilinin tarihi dönemleri arasında bağlantı kurularak Karahanlı Türkçesi dönemi eserleri ve bu eserlerin dil özellikleri, bu eserlerin yazıldığı alfabe tanıtılmaktadır. Eserlerden seçilen örnek metinler üzerinden dönem Türkçesinin fonetik, morfolojik, leksikolojik özellikleri öğretilmektedir. Metinler Türkiye Türkçesine aktarılarak kültür tarihi açısından incelenmektedir.

 

Kaynaklar:

Necmettin Hacıeminoğlu, Karahanlı Türkçesi Grameri,

Reşit Rahmeti Arat, Kutadgu bilig I, Metin,

Reşit Rahmeti Arat, Atebetü’l-hakayık,

Abdullah Kök, Karahanlı Türkçesi Satır Arası Kuran Çevirisi, TİEM 73 (Iv/1-235v/3) Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Ankara, 2004.

Suat Ünlü, Karahanlı Türkçesi Satır Arası Kuran Çevirisi, TİEM 73 (235v/4-451r/2) Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Ankara, 2004.

 

ESKİ TÜRK EDEBİYATI III

V. Yarıyıl 3 Kredi

                XVI. yüzyıl Çağatay sahası Türk edebiyatı, XVI. yüzyıl Azeri sahası Türk edebiyatı, Fuzuli, Hayatı, Fuzuli, Edebi Şahsiyeti, Fuzuli, Eserleri, Fuzuli’nin şiirlerinden örnekler ve metin çözümlemeleri. XVI. yüzyıl Osmanlı sahası Türk edebiyatı; Zati, hayatı, Zati, eserleri, edebi şahsiyeti ve şiirlerinden örnek metin çözümlemeleri. Mesneviler, Örnek mesnevi metinleri. Mensur eserler, Örnek metin çözümlemeleri.

 

Kaynaklar:

Ahmet Talat Onay, Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar ve İzahı

Büyük Türk Klasikleri, 16. yy. maddesi

Fuat Köprülü, Türk Edebiyatı Tarihi

Haluk İpekten, Fuzuli, Hayatı Sanatı Eserleri

Haluk İpekten, Baki, Hayatı Sanatı Eserleri

Mine Mengi, Eski Türk Edebiyatı

Mustafa İsen, Eski Türk Edebiyatı El Kitabı

Nihat Sami Banarlı, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi

 

YENİ TÜRK EDEBİYATI III

V. Yarıyıl 2 Kredi

                Türkçülük hareketi; İlmî Türkçülük; Tanzimat döneminde yapılan çalışmalar; Mehmet Emin Yurdakul ve Şiirleri; Ziya Gökalp, Türkçülüğün Esasları ve dil hakkındaki görüşleri ve Lisan ve Turan manzumeleri; Ömer Seyfettin’in hikâyeciliği, Genç Kalemler hareketi ve Yeni Lisan makalesi; Hamdullah Suphi; Aka Gündüz.

 

Kaynaklar:

Aktaş, Şerif, Yenileşme Dönemi Türk Şiiri ve Antolojisi

Banarlı Nihat Sami, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi

Okay Orhan, Sanat ve Edebiyat Yazıları

Tanpınar, Ahmet, Hamdi, Edebiyat Üzerine Makaleler

 

TÜRK HALK EDEBİYATI III

V. Yarıyıl 3 Kredi

                Destan kavramı, İslamiyet öncesi Türk destanları. İslamiyet sonrası Türk destanları. Türk Dünyasında destan kavramı. Destanların icracıları ve icra ortamları.Destanın diğer türlerle ilişkisi. Örnek metin çözümlemeleri. Halk Hikayesi kavramı. Halk hikayesinin diğer türlerle ilişkisi. Halk hikayelerinde motif incelemeleri. Dede Korkut hikayeleri, özellikleri, incelemeler. Efsane ve menkıbe kavramları. Efsanelerde ve menkıbelerde görülen motifler. Efsane ve menkıbenin diğer türlerle ilişkileri.  Bu türlerin diğer türlerle ilişkileri.

 

Kaynaklar

Cem Dilçin, Örnekleriyle Türk Şiir Bilgisi

Abdurrahman Güzel -Ali Torun, Türk Halk Edebiyatı El Kitabı,

Metin Ergun, Türk Dünyası Efsanelerinde Değişme Motifi,

Ali Berat Alptekin, Türk Halk Hikayelerinin Motif Yapısı

Günay, Umay, Âşık Tarzı Türk Şiiri ve Rüya Motif

Ali Öztürk, Çağlar İçinde Türk Destanları

 

KARŞILAŞTIRMALI TÜRK LEHÇELERİ GRAMERİ I

V. Yarıyıl 3 Kredi

Karluk, Kıpçak ve Oğuz Türkçelerinden örnek lehçeler seçilerek Türkiye Türkçesi ile karşılaştırmalı olarak gramer bilgisi verilir. Türk lehçeleri arasındaki fonetik, morfolojik ve leksikolojik farklara dayanılarak Türk lehçelerinin sınıflandırılmasında esas alınan özellikler üzerinde durulur.

 

Kaynaklar:

Kırgız Türkçesi Grameri

Volkan Coşkun, Özbek Türkçesi Grameri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 2000.

M. Fatih Kirişçioğlu, Saha (Yakut) Türkçesi Grameri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 1994.

Nevzat Özkan, Gagavuz Türkçesi, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 1996.

Rıdvan Öztürk, Uygur ve Özbek Türkçelerinde Fiil, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 1997.

Rıdvan Öztürk, Yeni Uygur Türkçesi Grameri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 1994.

Mustafa Öner, Bugünkü Kıpçak Türkçesi, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 1998.

Emine Gürsoy-Naskali, Türk Dünyası Gramer Terimleri Kılavuzu, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 1997.

 

TÜRK DÜNYASI HALK EDEBİYATI II

V. Yarıyıl 3 Kredi

                Türk Dünyasında Destan kavramı ve destanların icracıları ve icra ortamları. Türk Dünyasında Efsane,  Masal ve Halk hikayesi kavramı. Türk Dünyasında türlerin icracıları ve icra ortamları.

 

Kaynaklar:

Türk Dünyası Edebiyatı Tarihine Giriş Ansiklopedisi, AKM Yay. 6. cilt.

 

 

TÜRK DİLİNİN BUGÜNKÜ PROBLEMLERİ

V. Yarıyıl 3 Kredi

                Türk dili Türk milletinin varlığıdır, gururudur; bugünü ve geleceğidir. Türkiye Türkçesi’nde özleştirme gayretlerinin  bugünkü neslin dilinde ortaya çıkarttığı anlaşma problemleri. Eğitim dili  ve dil  eğitiminin bu günkü dilimizde doğurduğu eksiklik ve aksaklıklar. Yabancı dillerin doğrudan veya tercümeler vasıtasıyla dilimizde meydana getirdiği tahribat. Yabancı kelimelere Türkçe karşılık olarak teklif edilen kelimeler. Türkiye Türkçesi’nin yabancı  kelimeler “boyunduruğundan” kurtarılması, yayın organlarının TDK “İmlâ Kılavuzu”na  uyması ve dilin üslûp güzelliği meselesinin incelenmesi.

 

Kaynaklar:

Türk Gramerinin Sorunları Toplantısı, (22–23 1993) Atatürk Kültür, dil ve tarih yüksek kurumu Türk Dil Kurumu yayınları: 600, Ankara 1995.

 

ROMAN TAHLİLİ

V. Yarıyıl 2 Kredi

          Anlatı (Tahkiye) türünün kısa tarihi, gerçek dışılığa dayalı tahkiye dönemi, destan dönemi, halk hikâyeleri, fiziksel gerçeğe bağlı tahkiye dönemi, roman ve hikâye tahlili konusunda teorik bilgiler, roman ve romanların tasnifi, batıda romanın macerası, batıda romanın ilk örnekleri, batılı romanın Türkiye’ye girişi, çeviri eserler ve etkileri, batılılaşma çabası ve bunun romanlara yansıması; Tanzimat, Servet-i Fünun, Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerine ait seçme roman ve hikâyelerden tahlillerin yapılması (Felâtun Bey ile Rakım Efendi, Taşşuk-ı Tal’at ve Fitnat, Araba Sevdası, Mai ve Siyah, Aşk-ı memnu, Fatih-Harbiye, yeni-roman ve bu türde eserlerden seçme metinlerin örneğin Kara Kitap ve Yeni Hayat gibi bazı eserlerin çözümlenmesi) bu dersin içeriğini oluşturmaktadır

 

Kaynaklar: Nurullah ÇETİN, Roman Çözümleme Yöntemi, Öncü basımevi, Ankara 2005.

                    İsmail ÇETİŞLİ, Metin Tahlillerine Giriş/2 Hikāye-Roman-Tiyatro, Akçağ Yayınları Ankara 2004.